سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
362
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
الامتناع و الابتذال و مخالفة العرف و نحو ذلك . ترجمه مصنّف گويد : فصل براى متكلّم و سخنور شايسته و زيبنده است كه در سه مورد از سخنش درصدد كلام نيكو و پسنديده باشد تااينكه كلامش از نظر لفظ شيرينتر و از حيث سبك و هيأت نيكوتر و از لحاظ معنا صحيحتر باشد . شارح گويد : فصل در شرح حسن ابتداء و تخلص و انتهاء متكلّم و سخنور چه شاعر بوده و چه كاتب براى او شايسته است كه در سه موضع از سخن و كلامش درصدد كلام نيكو و پسنديده باشد . كلمه [ ان يتأنق ] يعنى تتبع و بررسى از آنق كند . و كلمه [ انق ] يعنى احسن و بهتر چه آنكه وقتى مىگويند : تأنق فى الروضه معنايش اينستكه شخص در باغ گردش كرد و از اشيائى كه خوشش مىآمد تفحّص نمود و خلاصه آنكه تتبّع نمودن در سه موضع از سخن و درصدد سخن نيك بودن موجب مىشود كه مواضع سهگانه از حيث لفظ شيرينتر و از نظر سبك و هيأت بهتر و از لحاظ معنا صحيحتر باشد . ضمير در [ تكون ] به [ المواضع الثّلاثة ] يعنى [ ابتداء ] و [ تخلّص ] و [ انتهاء ] راجع است و مقصود از [ اعذب لفظا ] اين